ABC Budowlane
Termoizolacyjne materiały próżniowe to płyty z porowatego materiału z krzemionki lub włókien szklanych z mikroporami o rozmiarach 0,0001 mm umieszczone w szczelnym „opakowaniu” z nieprzepuszczalnej dla powietrza i pary wodnej wielowarstwowej folii. Pozwalają zredukować grubość izolacji do warstwy kilku centymetrów, mają kilkakrotnie lepsze niż styropian czy wełna mineralna właściwości izolacyjne uzyskiwane dzięki wykorzystaniu próżni, która jest złym przewodnikiem energii cieplnej.
Izolacje transparentne to wiatroprzepuszczalne płyty poliwęglanowe, wypełniona powietrzem lub gazem szlachetnym (np. argonem) i pokryte przezroczystym tynkiem szklanym. Światło przechodząc przez płyty jest pochłaniane przez ściany znajdujące się pod izolacją. Część energii jest wypromieniowywana ze ściany w postaci promieniowania cieplnego o większej długości fali niż promieniowanie padające. Ponieważ izolacja transparentna jest materiałem „nieprzezroczystym” dla tej długości fali promieniowania, promieniowanie cieplne nie może się już wydostać na zewnątrz do otoczenia.
Ze względu na wysoką cenę oba rozwiązania są rzadko stosowane.
Redakcja BD
 |
| Zaprawa anhydrytowa (fot Kreisel) |
Zaprawa anhydrytowa jest idealną wylewką do domów jednorodzinnych. Jest jastrychem nadającym się do wewnątrz i wykorzystywanym w suchych pomieszczeniach w budownictwie mieszkaniowym oraz w budynkach użyteczności publicznej. Może być stosowany pod wszystkie okładziny: terakotę, kamień naturalny, parkiet, panele, wykładziny dywanowe, wykładziny PVC itp. oraz stanowić wierzchnią warstwę posadzki dowolnie barwioną w masie.
Należy pamiętać, ze jastrych anhydrytowy jest wrażliwy na utrzymującą się wilgoć i zwilżanie wodą, nie nadaje się do pomieszczeń, w których należy liczyć się ze stałym działaniem wody. W niepodpiwniczonych pomieszczeniach należy stosować izolację przeciwko podciąganiu wilgoci z gruntu, w stropach nad pomieszczeniami o podwyższonej temperaturze i tworzącej się parze wodnej stosować paroizolację, rury metalowe ogrzewania wodnego muszą mieć grubą otulinę ochronną. Nie nadaje się na zewnątrz budynku.
Wylewkę anhydrytową należy chronić przez 2 dni od jej wykonania przed nadmiernym nasłonecznieniem, zbyt wysoką temperaturą, przeciągami i wodą. Po upływie tego czasu dopuszcza się uchylenie okien w celu delikatnego przewietrzenia pomieszczeń.
Redakcja BD
 |
| W każdym pomieszczeniu powierzchnia przeszklenia powinna być dostosowana do wielkości wnętrza (fot. Deceunick) |
- w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi (sypialnie, kuchnie, pokoje dzienne) powinna wynosić przynajmniej 1/8 powierzchni podłogi, ale ze względu na spore straty energii cieplnej nie więcej od 1/6 powierzchni podłogi;
- w pomieszczeniach pomocniczych (korytarze, łazienki, pomieszczenia techniczne itp.) – min. 1/12 powierzchni podłogi (dopuszcza się tu również oświetlenie tylko światłem sztucznym).
W typowych pomieszczeniach mieszkalnych (sypialniach, pokojach dziecinnych) wskazane jest, aby okno było umieszczone:
- centralnie,
- parapet znajdował się 85 cm nad podłogą.
| Przykłady okien w pomieszczeniach mieszkalnych | ||
| wymiar okna (szer. × wys.) | powierzchnia | |
| okna w świetle ościeżnicy [m²] | odpowiadającego mu pomieszczenia [m²] | |
| 120 × 150 cm | 1,28 | 7,7–10,2 |
| 150 × 150 cm | 1,66 | 9,8–13,0 |
| 180 × 150 cm | 2,04 | 12,2–16,3 |
Joanna Dąbrowska
Najczęściej popełniane błędy przy planowaniu przebiegu instalacji centralnego odkurzania wpływają na późniejszą wygodę jego użytkowania. Unikniemy ich, pamiętając o kilku prawidłowościach:
- wybierając miejsce na gniazdo ssące, miejmy na uwadze to, że ma być ono łatwo dostępne – nie powinno więc być ograniczone przez otwarte skrzydła drzwiowe lub osłonięte meblami, np. komodą, czy łóżkiem;
- odkurzenie schodów powinno być możliwe z jednego gniazdka ssącego, bez uciążliwego „przełączania się” z gniazda do gniazda;
- taras oraz balkony to również miejsca, w których możemy wykorzystać nasz odkurzacz centralny! Dlatego warto zamontować dodatkowe gniazdo obsługujące te miejsca.
Najwięksi renomowani producenci elementów do montażu systemu centralnego odkurzania oferują rury PVC o średnicy 2 cale. Zastosowanie takiego rurociągu pozwala uniknąć podejmowania decyzji co do wyboru marki odkurzacza już w momencie projektowania i wykonywania instalacji.
Inwestor może dokonać wyboru, a co za tym idzie i zakupu jednostki centralnej dopiero w momencie zamieszkania. W innym przypadku można zakupić cały system od jednego producenta.
Warto pamiętać, że za usterkę w odkurzaczu odpowiada jego producent (przedstawiciel w kraju), który udziela gwarancji. Za prawidłowe funkcjonowanie instalacji odpowiedzialna jest firma ją wykonująca. Zalecane jest zatem podpisanie umowy regulującej te sprawy przed wykonaniem jakichkolwiek prac.
Przy wyborze jednostki centralnej zwróćmy też uwagę na informacje o gwarancji. Na co jest udzielana – czy na cały odkurzacz czy tylko na silnik? Na jaki okres? Na naszym rynku można znaleźć firmy oferujące gwarancję od 2 do nawet 15 lat, ale może być ona obwarowana dodatkowymi zapisami np. ilością godzin pracy.
Monika Stypińska
Ochrona instalacji grzewczych i mniejsze zużycie energii. Dzięki zmiękczaniu wody można uchronić instalacje grzewcze przed osadzaniem się kamienia kotłowego. Uzdatnianie przyczynia się do zachowania sprawności tych urządzeń, a zatem ogranicza straty energii.
Oszczędności na środkach piorących i myjących. Do skutecznego prania w twardej wodzie potrzeba więcej proszku do prania i płynów do płukania tkanin, do zmywarek potrzeba więcej proszków i tabletek do mycia naczyń, a w higienie osobistej – więcej szamponu, mydła i żelu do kąpieli.
Uwaga! Zbyt miękka woda utrudnia spłukiwanie detergentów. Dopuszczalny zakres twardości wody to: od 60 do 500 mg/l.
Uzdatnianie eliminuje też problemy związane z zanieczyszczeniem wody nadmierną ilością związków żelaza, które oprócz zwiększonego zużycia detergentów i preparatów do czyszczenia armatury powodują szpecące zażółcenia i metaliczny zapach bielizny pranej w takiej wodzie.
Ochrona instalacji wodociągowej. Osady wytrącające się z twardej wody zmniejszają światło rur wodociągowych, co prowadzi do dużych strat energii wskutek nadmiernego obciążenia pomp tłoczących wodę. Uzdatnienie wody eliminuje te straty.
Producenci zachęcają nas hasłami o zdrowiu i higienie, komforcie pracy, licznych zastosowaniach, uniwersalności i funkcjonalności... A jak użytkownicy oceniają odkurzacze centralne?
Zdrowie i higiena
Odkurzacz nie wydmuchuje zassanego powietrza do pomieszczeń, tylko na zewnątrz domu. Dzięki temu kurz nie wznosi się w sprzątanych miejscach. Nie czuć w nich także charakterystycznego zapachu znanego ze sprzątania tradycyjnym odkurzaczem.
Komfort pracy
Ciągniemy za sobą jedynie wąż, a odkurzacza nie trzeba włączać i wyłączać, przechodząc do kolejnych pomieszczeń. Jest cichszy od tradycyjnego, bo urządzenie, które wytwarza hałas, jest umieszczone z dala od miejsc, gdzie przebywają domownicy. W domu słychać tylko szum zasysanego powietrza.
Funkcjonalność
Ma udogodnienia, których nie da się zastosować w odkurzaczu tradycyjnym: automatyczną szufelkę, długi elastyczny wąż, a jednostkę centralną – w pomieszczeniu gospodarczym.
Uniwersalność
Można go zamontować w nowo budowanym domu, ale można też w już wykończonym.
Bezpieczeństwo
Instalacja jest 24-woltowa, a gniazda mają klapki, które zamykają się automatycznie.
Wielkość nowych okien i drzwi dopasowuje się do wymiarów otworu w murze, przy czym trzeba wziąć pod uwagę ilość miejsca wokół ościeżnicy, czyli tzw. luz. Jest on niezbędny, by ościeżnica miała swobodę ruchów związanych ze zmianą wymiarów wraz ze zmianami temperatury. Luz powinien wynosić odpowiednio wokół ościeżnic:
- okien drewnianych – po 10–15 mm z każdej strony;
- okien z PVC w jasnych ramach, których wymiary wynoszą:
- do 1,5 m – 10 mm,
- od 1,5 do 2 m – 15 mm,
- od 2,5 m do 3,5 m – 20 mm;
- okna z PVC w ciemnych ramach (które mocniej się nagrzewają) wymagają powiększenia luzów wokół ościeżnicy o 5 mm.
Aleksandra Kuśmierczyk
Najszybciej muruje się ściany jednowarstwowe. Nie tylko dlatego, że nie mają odrębnej warstwy ocieplającej, ale także dlatego, że elementy na takie ściany są dość duże, a przy tym stosunkowo lekkie i łatwe w obróbce.
Równocześnie to rodzaj ściany wymagający od murarzy dużej staranności, dlatego wcale niełatwo o fachowców, którzy chcą i potrafią stawiać takie ściany – zwłaszcza używając zaprawy klejowej do cienkich spoin.
Najbardziej pracochłonne są natomiast ściany trójwarstwowe. Najczęściej nie ma raczej kłopotu ze znalezieniem murarzy znających tę technologię, bo jest ona dość rozpowszechniona. Wbrew pozorom nie jest to też szczególnie trudny sposób wznoszenia ścian, jednak fachowy nadzór jest konieczny, bo w tym przypadku ewentualne błędy bardzo trudno jest naprawić, jako że dostęp do warstwy izolacyjnej jest utrudniony.
Ściany dwuwarstwowe są w tej kategorii „średniakiem” – nie są ani szczególnie pracochłonne, ani trudne. Są też bardzo popularne (zwłaszcza ocieplane metodą lekką mokrą z użyciem styropianu), a to znaczy, że nietrudno o dobrych wykonawców.
Warto także wiedzieć, że metodą lekką suchą (z izolacją na ruszcie) można ocieplać domy nawet podczas mrozów. Jest to na tyle proste, że właściciele niekiedy sami wykonują takie ocieplenia.
Wykonanie ścian dwuwarstwowych bywa też często rozkładane na dwa etapy – w jednym sezonie warstwa nośna, w drugim – izolacja i wykończenie.
konsultacja Cezary Jankowski
- im większe pochylenie oparcia, tym wygodniejsza pozycja do hydromasażu
- dno powinno być nie za długie, aby nogi były zgięte, zapewniając rozluźnienie mięśni, oraz aby podeszwy stóp opierały się na dyszach do ich masażu
- przyciski do sterowania powinny być na wyciągnięcie ręki, tak aby nie wykonywać zbędnych ruchów i nie podnosić się do ich obsługi (najlepszy jest pochylony panel sterowania)
- zbyt płytka wanna uniemożliwia skuteczny masaż karku oraz powoduje dyskomfort kąpieli
- jeśli zależy nam na „towarzystwie” i przestrzeni w wannie, to wybierzmy wannę dwuosobową
- jeśli zależy nam na najwyższej skuteczności i intensywności masażu, to wybierzmy wannę jednoosobową – będziemy mieli zapewniony kontakt ze wszystkimi strumieniami z dysz
- jeśli chcemy kupić wannę większych rozmiarów oraz lubimy długie kąpiele, wskazane jest wyposażenie systemu w podgrzewacz wody.
Olimpia Wolf
Aby wybrać odpowiedni model jednostki centralnej, jej parametry techniczne trzeba dopasować do wielkości instalacji, w której będzie pracowała. Na kartach technicznych jednostek centralnych należy w tym celu szukać następujących informacji:
- liczba silników,
- moc elektryczna [W],
- przepływ powietrza [m³/h],
- podciśnienie [kPa],
- rodzaj filtra,
- pojemność zbiornika na kurz [dm³],
- maksymalna długość przewodu magistralnego [m],
- orientacyjna powierzchnia sprzątania [m²],
- poziom hałasu [dB],
- dodatkowe filtry,
- długość gwarancji.
Maciej Lichterowicz
Wanny prostokątne. Są najpopularniejsze. Ich długość to najczęściej 100–200 cm, natomiast szerokość – 70–100 cm. Występują też modele zwężające się po stronie stóp.
Wanny narożne. Mają kształt pięciokąta lub trójkąta prostokątnego (najczęściej o zaokrąglonym boku leżącym na przeciwprostokątnej). Wanny trójkątne mogą być symetryczne lub asymetryczne, a te ostatnie: prawe lub lewe (dłuższa przyprostokątna jest odpowiednio z prawej lub lewej strony). Długość boków wanien trójkątnych wynosi 75–175 cm.
Wanny okrągłe. Ich średnica wynosi najczęściej 150 cm.
Wanny owalne. Zwykle mają długość 175–190 cm i szerokość 85–121 cm.
Głębokość wanien wynosi najczęściej 38–47 cm, ale może to być też 28 cm.
Akryl. Najpopularniejsze obecnie tworzywo do wyrobu wanien: lekkie, ciepłe w dotyku i stosunkowo tanie, ale niestety podatne na zarysowania. Łatwo je formować i barwić, dlatego wanny akrylowe mają często fantazyjne kształty i kolory. Sprzedawane są zwykle z akrylową obudową, ale że po wypuszczeniu wody obudowa ta czasem nieprzyjemnie skrzypi, boki wanny lepiej wykańczać płytkami.
Stal emaliowana. Zastąpiła popularne dawniej żeliwo, z którego produkowano solidne wanny emaliowane. Wanny stalowe są zimne w dotyku, a wlewanie do nich wody powoduje hałas (obie te wady może zredukować przez osadzenie wanny w specjalnej obudowie ze styropianowej wypraski w kształcie wanny). Renomowane firmy niekiedy pokrywają emalię powłoką zapobiegającą osadzaniu się zanieczyszczeń, co ułatwia utrzymanie wanny w czystości. Stali niestety nie można formować tak fantazyjnie jak akrylu, więc wykonane z niej wanny mają najczęściej kształt prostokątny.
Żeliwo emaliowane. W przeciwieństwie do stalowych, wanny żeliwne tłumią odgłosy wlewanej wody, nie chłodzą podczas kąpieli, są dość odporne na środki chemiczne i zarysowania. Pomimo że są kilkakrotnie cięższe od stalowych i kosztują 3–15 razy tyle co one, wciąż mają swoich zwolenników.
Miedź. Każda wanna miedziana ma niepowtarzalny kolor – od czerni, przez brąz aż do złota. Cena wanny miedzianej jest jednak bardzo wysoka (ok. 8000 zł).
Kompozyty. Kompozyty stosowane do produkcji wanien to zwykle mieszanki akrylu i kwarcu. Wykonane z nich wanny są ciężkie, odporne na uszkodzenia i ciepłe w dotyku. Świetnie tłumią dźwięk wlewającej się do nich wody. Ich minusem jest jednak wysoka cena.
Drewno. Wanny drewniane zwykle robi się z odpornego na wilgoć drewna teku lub wiązu, następnie żywicuje, a na końcu pokrywa ekologicznymi lakierami
Małgorzata Cuch
Na każdym opakowaniu powinny być następujące dane:
- nazwa producenta
- wymiar nominalny
- kaliber wraz z tabelą kalibracji
- numer koloru lub odcień
- oznaczenie fabryczne serii
- data produkcji.
Jeżeli którejś z tych informacji brakuje, możemy mieć problem z dokupieniem takich samych płytek poza daną siecią sprzedaży.
Aleksandra Kuśmierczyk
System dystrybucji gorącego powietrza powinien być dopasowany do konkretnego domu, zatem najlepiej aby był elementem jego projektu.
Zasady doboru odpowiedniego – ze względu na sposób obiegu powietrza – systemu. Jeśli pomieszczenia, które mają być ogrzane, są małe i znajdują się niedaleko od kominka (tak, że do dostarczania do nich ciepłego powietrza wystarczą przewody nie dłuższe niż 4–5 m), można zastosować tańszy obieg grawitacyjny, który w opisanych warunkach będzie miał wystarczającą wydajność (różnica temperatury wywołująca ruch ciepłego powietrza ku górze będzie wystarczająca do pokonania odległości od kominka do wylotu przewodu grzewczego).
Uwaga! Zbyt mała odległość kominka do nawiewów oraz stosunkowo mała prędkość krążącego powietrza może spowodować, że będzie ono zbyt gorące, co prowadzi do przypalania się kurzu na wylocie z kratek lub anemostatów. Dlatego też obecnie raczej odchodzi się od tego typu rozwiązań.
Jeśli chcemy ogrzać większą powierzchnię albo nawet cały dom, lepiej wybrać obieg wymuszony. Sprawdźmy tylko, czy możliwe będzie wydajne ogrzewanie wyznaczonej powierzchni kominkiem – obliczając w tym celu strumień powietrza potrzebnego do jej ogrzania i straty ciśnienia na poszczególnych odnogach systemu. Otrzymany wynik umożliwi dobranie właściwego typu wentylatora aparatu nawiewnego, odpowiedniej wydajności do potrzeb konkretnej instalacji.
Emilia Rosłaniec
Współpraca Adam Szpakowski
 |
| Najprostszy i najtańszy zbiornik wody deszczowej to zwykła beczka z tworzywa sztucznego (fot. Rheinzink) |
- na powierzchnię działki: woda z rur spustowych spływa po prostu na trawnik – jeśli nie jest to uciążliwe, najczęściej tak właśnie się dzieje;
- do studni chłonnej na działce – jeśli na powierzchni terenu są gliny lub iły, a pod nimi – warstwy przepuszczalne, taka studnia umożliwia odprowadzenie deszczówki w głąb gruntu;
- do kanalizacji zbiorczej, lecz tylko wówczas, gdy jest użytkowana jako ogólnospławna (czyli odbiera też wody z opadów burzowych), a nie wyłącznie ścieki bytowo-gospodarcze. Na takie odprowadzanie wód deszczowych trzeba uzyskać zgodę przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego;
- do rowu melioracyjnego – za zgodą lokalnych władz (wydziału odpowiedzialnego za gospodarkę wodną).
Wyłączniki różnicowoprądowe chronią domowników przed porażeniem prądem elektrycznym. W uproszczeniu można powiedzieć, że wyłączają zasilanie obwodu (przerywają dopływ prądu), gdy nastąpi upływ prądu do ziemi. Dzieje się tak np. gdy ktoś dotknie przedmiotu znajdującego się pod napięciem (uszkodzonego urządzenia elektrycznego, przewodu z uszkodzoną izolacją) albo gdy na uziemionej obudowie uszkodzonego urządzenia pojawia się napięcie (jeśli prąd będzie duży, to zadziałają także wyłączniki nadprądowe).
Każdy wyłącznik różnicowoprądowy ma określoną czułość – zadziała dopiero wówczas, gdy prąd różnicowy (upływu) przekroczy charakterystyczną dla niego wartość. W domach jednorodzinnych stosuje się głównie wyłączniki wysokoczułe – do 30 mA.
Uwaga! Sprawność działania wyłącznika różnicowoprądowego należy sprawdzać przynajmniej raz w miesiącu za pomocą znajdującego się na nim przycisku "test".
Ponadto zabezpieczenie całej instalacji domowej (wszystkich obwodów) tylko jednym wyłącznikiem nie jest najlepszym rozwiązaniem, bo jedno uszkodzenie pozbawia prądu cały dom.
Redakcja BD
Takie rozwiązanie nie jest godne polecenia, bo w sytuacji niesprawnego działania systemu nie będzie wiadomo, kto za to odpowiada i kto usterki ma naprawić (wykonawca orurowania czy dostawca odkurzacza). Zdecydowanie bezpieczniej więc jest zamówić cały system jako kompleksową (choć np. dwuetapową) usługę z zapisem w umowie potwierdzającym, że za sprawne działanie systemu odpowiada wykonawca i ewentualne uszkodzenia, które mogą powstać podczas instalacji, ów wykonawca naprawi na własny koszt. A my zapłacimy za całość, tylko po sprawdzeniu działania systemu.
Redakcja BD
Ważne jest, aby zapytać wykonawcę o okres i warunki gwarancji. Najczęściej producent udziela 5-letniej gwarancji na jednostkę centralną, na odkurzacz Split – nawet 7 lat , a wykonawca – od 1 do 10 lat na wykonaną instalację. Należy korzystać z oferty wyspecjalizowanej firmy, która zapewnia kompleksową usługę, konsultacje fachowca, zrobienie projektu, dobór odpowiedniej jednostki centralnej, kosztorys oraz montaż.
Uwaga! Należy bezwzględnie unikać „fachowców”, którzy oferują wykonanie systemu z rur kanalizacyjnych. Nie nadają się one do odkurzania centralnego, ponieważ łączy się je za pomocą uszczelek, na których z czasem mogą pojawić się nieszczelności, a poza tym na ich wewnętrznej powierzchni może osadzać się kurz. Choć sam montaż nie jest skomplikowany, to nie należy wykonywać go samodzielnie. Możemy w ten sposób nie tylko stracić gwarancję na sprzęt, ale również możliwość egzekwowania naprawy ewentualnych usterek.
Redakcja BD
Rury ssące mają zwykle średnicę 52 mm i wykonane są ze sztywnych rur PVC. Łączy się je specjalnym klejem, a rury z uszczelkami – jedynie na wcisk. Odcinki poziome najwygodniej zamontować w grubej warstwie wylewki, poprowadzić pod stropem piwnicy, przez nieużytkowe poddasze lub pod stropem pomieszczeń mieszkalnych – osłaniając je na przykład płytami gipsowo-kartonowymi. Odcinki pionowe można ułożyć w bruzdach ściennych i otynkować na mokro lub poprowadzić przy ścianie i obudować płytami g-k.
Planując przebieg rur, należy pamiętać, że każde załamanie i zmiana kierunku powodują znaczny wzrost oporów przepływu, czyli spadek siły ssania. Dlatego powinno być ich jak najmniej. Zmiana kierunku przebiegu powinna być wykonana łagodnymi łukami lub przy użyciu kolan 30° oraz 45°. Jedynie tuż za gniazdem ssącym montuje się kolana lub trójniki 90°. Zapobiega to zapychaniu się instancji, ponieważ miejsce to zatrzymuje wszelkie zanieczyszczenia o dużych wymiarach, które mogłyby uszkodzić jednostkę centralną.
Redakcja BD